TUN DR SITI HASMAH: DARIPADA MERINTIS KERJAYA PERUBATAN KEPADA MEMPERKASA WANITA

Ketika Tun Dr Siti Hasmah Mohd Ali menuntut ilmu perubatan di Singapura, beliau satu-satunya wanita Melayu dalam kumpulan pelajarnya. Sebelum dikenali sebagai isteri Perdana Menteri, beliau sudah memilih jalan yang jarang dilalui wanita Melayu pada zamannya.

Allahyarhamah menamatkan pengajian perubatan pada 1955 dan berkhidmat dalam kesihatan awam, khususnya kesihatan ibu dan anak. Pengalaman itu kelak membentuk perhatiannya terhadap keperluan wanita, kanak-kanak dan keluarga, termasuk mereka yang tinggal di luar bandar.

Bagi Dr. Zaireeni Azmi dari Pusat Penyelidikan Wanita dan Gender (KANITA), Universiti Sains Malaysia (USM), perjalanan tersebut memberikan gambaran lebih lengkap tentang Tun Dr. Siti Hasmah. Kedudukannya sebagai isteri Perdana Menteri memang menjadikan beliau tokoh yang dikenali negara, tetapi ilmu dan pengalaman berkhidmat sudah menjadi sebahagian daripada dirinya jauh lebih awal.

“Beliau mempunyai aura dan kewibawaan tersendiri yang menempatkan dirinya dalam ruang awam serta dikagumi masyarakat,” kata Dr. Zaireeni.

Tun Dr. Siti Hasmah, isteri kepada mantan Perdana Menteri, Tun Dr. Mahathir Mohamad, meninggal dunia di Institut Jantung Negara, Kuala Lumpur, pada Isnin dalam usia 100 tahun. Mereka mendirikan rumah tangga selama 70 tahun.

Dalam kerjayanya, Allahyarhamah menjadi wanita pertama yang dilantik sebagai pegawai perubatan dalam bidang kesihatan ibu dan anak di Kedah. Pada 1974, beliau sekali lagi mencatat sejarah apabila dilantik sebagai Pegawai Kesihatan Ibu dan Anak Negeri. Beliau terus membawa perhatian terhadap kesihatan wanita dan keluarga apabila peranannya dalam kehidupan awam negara semakin besar.

Perjuangan beliau juga melangkaui bidang perubatan. Tun Dr. Siti Hasmah memberi perhatian kepada pendidikan, latihan dan peluang ekonomi wanita luar bandar. Pada 1995, beliau mengetuai delegasi Malaysia ke Persidangan Dunia Keempat mengenai Wanita di Beijing, membawa suara negara ke pentas perbincangan antarabangsa.

Menurut Dr. Zaireeni, kedudukan sebagai isteri Perdana Menteri membuka akses kepada ruang yang lebih luas. Cara Allahyarhamah menggunakan ruang itulah yang patut diteliti: beliau membawa isu yang dekat dengan kehidupan masyarakat ke perhatian umum, berbekalkan pengetahuan dan pengalaman sendiri.

Dr. Zaireeni turut melihat pembawaan Tun Dr. Siti Hasmah sebagai peringatan bahawa kepimpinan boleh hadir dalam pelbagai cara. Sifat tenang dan lemah lembut tidak menghalang seseorang daripada menyatakan pendirian, membina kepercayaan atau menggerakkan usaha untuk masyarakat.

“Kepimpinan bukan sekadar siapa paling banyak bercakap atau paling lantang. Persoalannya ialah apa yang kita lakukan untuk masyarakat,” katanya.

Pengajaran itu, menurut beliau, kekal relevan kepada generasi muda. Walaupun cabaran berubah daripada soal kesihatan dan pembangunan luar bandar kepada kemiskinan bandar serta derasnya perbualan di media sosial, seorang pemimpin masih perlu memahami sesuatu masalah sebelum bertindak atau bersuara.

“Kalau kita tidak memahami sesuatu isu dengan mendalam tetapi terus memberikan respons, kita perlu fikir apakah kesannya,” katanya.

Tun Dr Siti Hasmah akan dikenang sebagai pendamping Tun Dr Mahathir sepanjang tujuh dekad kehidupan mereka bersama. Beliau juga meninggalkan kisahnya sendiri: seorang doktor yang membuka jalan dalam profesionnya, kemudian menggunakan kedudukan dan kepakaran untuk memperjuangkan kesejahteraan wanita serta keluarga. Semoga Allah SWT mencucuri rahmat ke atas roh Allahyarhamah dan menempatkannya dalam kalangan orang yang beriman.