USM, PULAU PINANG, 14 April 2026 – Universiti Sains Malaysia (USM) mengarusperdanakan komitmen institusinya terhadap pengurusan kewangan berhemah dengan memformalkan satu arahan yang selaras dengan langkah pengoptimuman perbelanjaan nasional yang ditetapkan oleh Kementerian Pendidikan Tinggi (KPT). Pekeliling tersebut, yang dikeluarkan di bawah Timbalan Naib Canselor Bahagian Jaringan Industri & Masyarakat (BJIM) dengan kerjasama Pejabat Kelestarian Universiti (PKU), menandakan satu anjakan strategik dalam pendekatan universiti mengoperasikan tadbir urus kos dalam kerangka berteraskan kelestarian.

Berbanding melihat kawalan perbelanjaan sebagai keperluan pentadbiran yang bersifat reaktif, USM kini mengintegrasikan kecekapan sumber sebagai prinsip teras institusi. Pendekatan ini mentakrifkan semula penggunaan tenaga, air dan bahan khususnya kertas bukan sekadar sebagai pertimbangan operasi tetapi sebagai petunjuk yang boleh diukur bagi akauntabiliti dan kualiti tadbir urus.

Peringatan ini merupakan sebahagian daripada agenda transformasi USM yang lebih luas di bawah mandat APEX, di mana kecekapan, kelestarian dan kecemerlangan tadbir urus diletakkan sebagai keutamaan institusi.

Satu ciri penting inisiatif ini ialah penekanan terhadap perubahan tingkah laku. Langkah praktikal seperti mengoptimumkan ketetapan pengurangan penggunaan penghawa dingin, mengawal penggunaan elektrik dan memaksimumkan pencahayaan semula jadi direka untuk membentuk amalan lestari yang konsisten di seluruh organisasi. Intervensi ini mencerminkan pemahaman bahawa penjimatan kos yang mampan selalunya dicapai melalui amalan harian yang berdisiplin, bukan semata-mata perubahan struktur berskala besar.

Pengurusan air turut diberi keutamaan yang sama. Arahan tersebut menyeru pemantauan ketat dan penghapusan pembaziran di pejabat, makmal dan kemudahan bersama. Penyertaan makmal menunjukkan pengiktirafan terhadap keperluan sumber yang tinggi, manakala pelaporan kebocoran secara mandatori memperkenalkan mekanisme akauntabiliti yang jelas. Perhatian juga diberikan kepada titik penggunaan yang kurang kelihatan termasuk operasi pembersihan dan penyelenggaraan, memastikan pendekatan pemuliharaan yang menyeluruh.

Penyelarasan institusi turut memperkukuh inisiatif ini. Peranan bersepadu PKU dan BJIM menggambarkan bagaimana kelestarian dan tadbir urus kewangan diintegrasikan merentas fungsi pentadbiran. Penglibatan rentas fungsi ini mengalihkan pengurusan perbelanjaan daripada unit kewangan tradisional semata-mata kepada tanggungjawab bersama yang merangkumi domain operasi, alam sekitar dan komuniti.

Pendigitalan merupakan satu lagi teras utama dalam kerangka ini. Peningkatan penggunaan mesyuarat maya dan hibrid, serta pengurangan kebergantungan kepada bahan bercetak, mencerminkan objektif dwi untuk menurunkan kos operasi sambil meningkatkan kecekapan pentadbiran. Dalam jangka masa panjang, perubahan ini dijangka menyumbang kepada aliran kerja institusi yang lebih tangkas dan tersusun.

Pada peringkat lebih luas, arahan ini mencerminkan perspektif yang semakin berkembang dalam kalangan universiti awam. Kekangan fiskal tidak lagi dilihat semata-mata sebagai batasan tetapi sebagai pemangkin kepada inovasi institusi. Dengan memanfaatkan kekangan ini, universiti dapat mengekalkan kecemerlangan akademik dan penyelidikan sambil meningkatkan daya tahan operasi serta pemeliharaan alam sekitar.

Pendekatan USM menunjukkan tindak balas yang terancang dan berpandangan jauh terhadap jangkaan dasar nasional. Dengan mengintegrasikan kelestarian dalam tadbir urus kos serta mengagihkan akauntabiliti merentas struktur organisasi, universiti ini sedang memajukan satu model yang menyeimbangkan pematuhan dengan keupayaan penyesuaian strategik, sekali gus mengukuhkan kapasiti untuk melaksanakan misi pendidikan, penyelidikan dan kemasyarakatan.

Naib Canselor USM, Profesor Dato’ Seri Ir. Dr. Abdul Rahman Mohamed berkata bahawa arahan ini menunjukkan peralihan minda institusi yang disengajakan, di mana disiplin kewangan dan kelestarian tidak lagi dianggap sebagai keutamaan selari tetapi sebagai keperluan yang saling memperkukuh.

“Kita sedang melangkaui kawalan kos sebagai satu latihan pematuhan dan meletakkannya sebagai sebahagian daripada falsafah tadbir urus yang lebih luas. Dengan mengintegrasikan kelestarian dalam operasi harian, kita memperkukuh daya tahan institusi sambil memastikan setiap sumber yang diamanahkan kepada kita diurus dengan akauntabiliti dan bertujuan,” kata beliau.

Beliau menambah lagi, bahawa pendekatan ini juga jelas menunjukkan tanggungjawab USM sebagai universiti awam yang serius dalam menetapkan penanda aras dalam amalan tadbir urus yang cekap dan mesra alam.

“Ini adalah tentang membudayakan satu amalan di mana setiap warga universiti menyedari tanggungjawab mereka dalam mengurus sumber dengan disiplin dan akauntabiliti. Tindakan kecil yang konsisten, apabila dilaksanakan secara menyeluruh, mampu memberikan impak jangka panjang yang bermakna,” tambah beliau.

Teks: PrivinKumar Jayavanan, Pusat Media & Perhubungan Awam (MPRC) / Suntingan: Profesor Madya Dr. Shaik Abdul Malik Mohamed Ismail, Perunding Editorial Kanan @ MPRC USM